web analytics

Afdraaien op SCHIERMONNIKOOG, weekblog 2007-17.

SCHIERMONNIKOOG.

Schiermonnikoog is voor ons een bijzonder eiland, liggend tussen het Wad en de Noordzee. Deze Friese gemeente heeft maar één dorpje, met goede voorzieningen die het wonen of het tijdelijke verblijf op Schiermonnikoog heel aantrekkelijk maken. In 2006 werd dit eiland zelfs uitverkoren tot het mooiste plekje van Nederland.
In de Middeleeuwen was het eiland bezit van het klooster Klaerkamp. In 1580 werd Schiermonnikoog eigendom van de provincie Friesland. In 1638 werd het eiland verkocht aan Johan Stachouwer. In 1859 ging het naar Banck en in 1893 naar Von Bernstorff-Wehningen. Later is het verkocht aan een Duitse grafelijke familie, die er in 1945 afstand van moest doen.

Schiermonnikoog, het kleinste bewoonde Waddeneiland.
Het is ongeveer achttien kilometer lang en vier kilometer breed en heeft één dorp. Omstreeks 1720 werden nabij de Oosterduinen de eerste huizen gebouwd, wat heeft geleid tot het huidige dorp Schiermonnikoog. De bebouwing van nu laat nog veel zien van hoe het toen geweest is. Er wonen minder dan duizend mensen op Schiermonnikoog. Alle bewoners van deze kleinste Nederlandse gemeente Schiermonnikoog kennen elkaar en er heerst een gemoedelijke en gezellige sfeer.

Rust en stilte hoeven we er niet te zoeken: die zijn er. Alleen de eilandbewoners mogen auto’s gebruiken, gasten moeten dit vervoermiddel achterlaten in de parkeergarage bij Lauwersoog of in Esonstad, vanwaar de boten vertrekken. De afstand is niet groot, hoogstens vijftig minuten varen. Deze korte reistijd is voor ons een extra reden om, vooral in het rustige voor- of najaar, zo nu en dan voor een dag of een korte vakantie naar Schiermonnikoog te gaan. Het uitgebreide, goed-onderhouden net van wandel-, fiets- en ruiterpaden nodigt ons uit om actief van de omgeving te genieten. Schier-fietsen zijn volop te huur om daarmee overal de natuur optimaal te kunnen beleven. Die natuur is er voor iedereen, vandaar dat op Schiermonnikoog maar weinig is afgesloten. Er zijn volop mogelijkheden om het eiland te ontdekken en te genieten van natuur én cultuur. Vanaf de duintoppen zien we bij goed weer in de verte het vasteland van Friesland én Groningen liggen. En op de banken voor het strand kun je regelmatig zeehonden spotten. Ook tijdens een dagtrip hebben we alle tijd om de bloemen in het duin te bewonderen, om op het strand de wind door onze haren te voelen strijken, om de vogels op de kwelders te zien, de zilte smaak van zeekraal te proeven en het wad te ruiken. Om Schiermonnikoog even intens te beleven.
 
In het dorp staan nog vele, prachtig gerestaureerde, eilander huizen. Het oudste dateert uit 1721. Wonen in Schiermonnikoog, betekent wonen in een rijk natuurgebied. En na een dag actief recreëren, zijn er ’s avonds voldoende gelegenheden voor ons om daar lekker te dineren en van een goed glas wijn te genieten. 

Natuurlijk zijn in de zomer de uitgestrekte stranden, de Noordzee, de prachtige duinen en de bossen de grootste trekkers. De stranden van Schiermonnikoog worden gerekend tot de breedste van Europa. Voor de kust van het eiland is de zee, de “onderwater-delta”, ondiep. De zandbanken die aldaar ontstaan, verplaatsen zich in de richting van het eiland en groeien vast aan het brede strand, dat zo nog breder wordt. Er is dus genoeg ruimte voor iedereen om te zonnen, zwemmen, vliegeren of heerlijk langs de waterlijn te lopen. Voor ouders met jonge kinderen: een deel van het strand wordt in het hoogseizoen bewaakt.
 
Schiermonnikoog is al vanaf 1989 een Nationaal Park, een bijzonder natuurgebied dat goed beschermd moet worden voor de generaties die na ons komen. Het is een onderdeel van een keten van 20 Nationale Parken die samen een beeld geven van de verscheidenheid aan natuurlijke landschappen die je in ons land aantreft. Het grootste gedeelte van dit veelzijdige eiland is natuurgebied, men vindt er zowel duinen, strand, bossen, wad en polder. De helft van alle planten en bloemen die in de Nederlandse flora staan vermeld, zijn op het waddeneiland Schiermonnikoog terug te vinden. Maar Schiermonnikoog is vooral bekend als vogeleiland. Zelfs in het toeristisch hoogseizoen verblijven er nog altijd veel meer vogels dan mensen. Er wordt wetenschappelijk onderzoek gedaan en in het Bezoekerscentrum wordt informatie gegeven.


Naast de toegangsdeur van de vuurtoren van Schiermonnikoog troffen we tot onze verrassing een haiku aan. Jan Loman schreef dit gedicht ter ere van het 150-jarig bestaan van de vuurtoren. 

                                           Op eigen wijze
                             deelt het kustlicht de nacht in
                                         zolang het opvalt.

De oersetting:                 

                                           Op eigen wize
                             dielt it kustljocht de nacht op
                                        salang’t it opfalt. 
foto

 

 

 

 

 

 

 De TIEN van TIEN uur TIEN.  Enkele min of meer toepasselijke spreekwoorden, gezegden:

Zon op m’n benen, zand tussen m’n tenen, de vingers van de wind door m’n haar…ik heb het mooi voor elkaar.

Mooie momenten waarderen we meestal pas …als ze voorbij zijn.

Parkeren is net kleuren, je moet binnen de lijntjes blijven.

Ieder loopt door de wei…weinigen zien de bloemen.

Vakantie: de ochtendstond heeft lood in de kont.

De meeste bijen zoemen bij de zoetste bloemen.

222. At men te folle drinkt op sûnens fan in oar wurdt men sels siik.
Men bederft zijn gezondheid door te veel op die van anderen te drinken.

221. Dy’t noait tiid hat, kin der net mei omgean.
Wie nooit tijd heeft, kan er niet mee omgaan.

Wolst mei my ferdwale ? Ik wit it paad ………..
Ga je mee verdwalen? Ik weet de weg.

220. Wat djipper de see, wat platter de fisk.
Hoe dieper de zee, hoe platter de vis.

foto

Een haiku van Johanna Kruit, oersetting Peter Hans van den Muijzenberg.

 
            Met gouden sterren                     
heeft iemand de zee versiert  
nu het avond wordt.

Mei gouden stjerren
hat ien de see fersiere
no’t it jûntiid wurdt.

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.fanvanfryslan.nl/wordpress/2007/04/afdraaien-op-schiermonnikoog-weekblog-2007-17/

Weekblog 2007-16: Een goede buur is beter dan een verre vriend.

foto

 

 

 

EEN GOEDE BUUR . . . . .

Alle begin is moeilijk, maar…. een goed begin is spreekwoordelijk alvast het halve werk. Daarom: als ik iets wil schrijven begin ik de dag met een goede eerste kop koffie.  Foar de kofje net eamelje, zeggen de Friezen (vrijelijk vertaald: Voor de koffie niet E-mailen). Elke ochtend kan ik kiezen of ik het mooie van die dag wil zien….of niet. Immers: Het cadeau van nu is vandaag, En: een bloemetje hoort er dan bij, dus Ik pluk de dag en stop hem in een cache. Dat archief-kastje moet ooit eens worden geleegd, dus zó kan ik lekker bezig blijven. Mooie herinneringen voor later…kun je alleen NU maken. In mijn “grabbelton” is inmiddels zoveel te vinden, dat ik altijd iets speciaals aantref om over te schrijven. Ook al is het onzin: ik heb er altijd zin in. Immers: De zin van het leven is…. zin erin hebben.

Nou ja, meestal heb ik er wel zin in. Niet altijd dus: niet als bijvoorbeeld mijn computer niet precies wil doen wat ik wil en ontiegelijk snel heel zorgvuldig fouten maakt. Misschien ligt het aan het toetsenbord en is dat ding er stiekem op gebouwd om mijn fouten in de computer te brengen. Soms erger ik me wel wat aan dat domme ding, maar een oude boom valt niet na de eerste slag. Dus blijf ik meestal aanmodderen tot ik inzie dat ik het voorliggende probleem toch niet zélf kan oplossen. Mopperen heeft weinig zin, want (218)  dy’t altiten gromt hat in hûnelibben (wie altijd gromt heeft een hondenleven).
(217) Brûk dyn ferstân, sei de man en hy smiet de komputer it finster út. Zó ver wilde ik bij een recente problematiek nog niet gaan. Ik besefte: wie de lat hoog legt, gaat er gauw aan onderdoor. Dus stelde ik niet uit tot morgen wat ik vandaag door een ander kon laten doen. Na enige ootmoed verzameld te hebben middels een tweede kopje koffie, riep ik mijn vrijwillige, zeer deskundige computerhulp in met in m’n achterhoofd de mijns inziens zeer wijze spreuk: Wie het ver zoekt kan het dichtbij niet vinden ofwel Wie het dichtbij niet kan vinden is ver van huis.

Mijn buurman-computer-vriend kwam bij mijn hulpgeroep meteen langs, want zoals hij meestal zegt: Een goede hond blaft niet zonder reden. Iedereen lijkt verstandig….tot hij z’n mond opendoet, dus na een korte probleem-annaliese hield ik m’n mond, zette verse koffie en liet hem z’n herstel-gang gaan.

Dat technische gepuzzel is mijn pakkie-an niet. Het is zoals de boer zei: “Ieder diertje zijn pleziertje” en hij joeg de stier de wei in. Eventjes serieus: ik waardeer mijn buurman bijzonder voor zijn vrijwillige, onbetaalbare hulp. In de regel krijgen vrijwilligers niets betaald. Niet omdat ze niets waard zijn maar juist omdat ze onbetaalbaar zijn. En wat vriendschap betreft: de Friezen zeggen: (216) Freonen is in seltsum besit as men yn ‘e nederklits sit. Nou, de duistere wolken in mijn digibetisch hoofd, indachtig het spreek-woord (215)  Tsjûstere wolken kinne lang hingjen bliuwe, waren al snel verdwenen…. als sneeuw voor de zon. En na die verlichting hieven wij toen een glêske Beerenburg op naar de tegel aan de wand met de spreuk:  Neem het leven maar niet serieus… je komt er toch niet levend van af.
Dus: Eind goed…al goed.                                                                HV NL

 

foto

                                  

                                   

 

                                    Een hommel zoemt voorbij,
vliegt onmiddellijk terug;
bloempje vergeten?

 

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.fanvanfryslan.nl/wordpress/2007/04/weekblog-2007-16-een-goede-buur-is-beter-dan-een-verre-vriend/

Weekblog 2007-15: EILANDGASTEN voor AMELAND.

Ik heb een speciale band met Ameland. Want mijn ouders verhuisden met mijn jongste zus nog naar dat Friese Wadden-eiland toen mijn vader 70 jaar werd. Er was in het begin veel hulp nodig, want de oude woning die gekocht was moest worden opgeknapt. Maar daarvoor én heel lang na die verkassing konden wij op Ameland in diverse onderkomens van tent tot hotel echt genieten van het gevarieerde landschap (214)
 
Slechts drie kwartier varen over het Wad en je bent in een andere wereld. Die wereld heet Ameland, het mooiste eiland en Nederlands mooiste stukje buitenland!
 
Een wereld van natuur, cultuur, rust en ruimte (213)
Een wereld waar de natuur nog echt is
Een wereld waar eb en vloed het ritme bepalen
Een wereld om eindeloos over het brede strand te lopen
Een wereld die uitnodigt om gezond en actief bezig te zijn
Een wereld waar tijd is voor jezelf en anderen
Een wereld waar je dat doet wat je zelf wilt 
Een wereld met uitgestrekte bossen en gezellige dorpjes
Een wereld om steeds terug te keren

Aanrader voor een dagtocht: Ameland is ook vanuit de Randstad snel en gemakkelijk bereikbaar (212) De auto mag mee, maar het is beter deze in het Friese Holwerd te laten staan en op het eiland in de hoofdplaats Nes een fiets te huren. Heel sportief en avontuurlijk is natuurlijk het WADLOPEN: het onder leiding doorwaden van het wad bij eb.

Actief op pad? De schelpen van het fietspad door bos en duin knerpen onder je banden. Op het zonnige terras in het dorp hangt de heerlijke geur van koffie en appelgebak…(209) 
Op Ameland kan dat allemaal!
Mijn vrouw en ik houden nu meer van rustig genieten (211). Lekker in de zon (210,206) met het lijf in het warme zand, een windje in het haar, luisteren naar het geroep van de meeuwen (208,207)  en de ruisende branding. 

En met deze haiku in gedachten:

As ’t der west hast
hast oan twa wurden genôch:
ûnferjitlik moai.
Wie hier is geweest
heeft aan twee woorden genoeg: 
onvergetelijk mooi. 

 

 

foto 

 

 

 

214. Bûten op it fjild besjogge wy in libben wûnderskilderij.
        Buiten op het veld beschouwen wij een levend wonderschilderij.

213. Wie hoog komt, kan ver zien

212. In fersetsje op syn tiid makket elts minske bliid. 
        Een verzetje op z’n tijd maakt elk mens blij.
 
211. Dien wurk jout noflik rêsten. 
       Na gedane arbeid is het genoegelijk rusten.

210. Wêr ’t wy op ‘e wrâld ek binne, oer ús skynt deselde sinne. 
       Waar wij op de wereld ook zijn, boven ons schijnt dezelfde zon.

209. Ien apel deis besoarget de dokter yn ‘e panne minder fleis. 
        Eén appel per dag bezorgt de dokter minder vlees in de pan.

208. Alle seine komt fan boppe, sei de man en in fûgel skiet him op syn kop.
         Alle geluk komt van boven, zei de man en een vogel scheet hem op z’n kop.

207. God jout de fûgels de kost, mar hja moatte der wol om fleane. 
        God geeft de vogels de kost, maar ze moeten er wel om vliegen.
 
206. Wês in sinnestriel, in oar hat der ferlet fan. 
         Wees een zonnestraal…een ander heeft er behoefte aan.
foto 

Op Ameland gaat 65+ GRATIS met de bus.
 
Het gratis busvervoer voor senioren op Ameland bevalt zo goed dat besloten is de proef met een jaar te verlengen.



Dy ’t heech komt….kin fier sjen.

Sniewite skulpen
de iene nei de oare,
beide bûsen fol.
 
 



Wat prachtich datst hjir eefkes omstrúnst.

 

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.fanvanfryslan.nl/wordpress/2007/04/weekblog-2007-15-eilandgasten-voor-ameland/

Weekblog 2007-14. Toeren op TERSCHELLING: nóg een PAREL VAN HET WAD. Extra: een ONderLINER.

Ons leven lang brachten we vele vakanties door op Skylge: als kinderen met onze ouders. En later als vrijgezel, verliefd, verloofd, getrouwd..zonder en mét onze kinderen. Nog steeds komen we er graag, want met zijn dertig kilometerlang zandstrand, de vele bossen, leuke dorpen, lange fiets-en wandel-paden biedt Terschelling talloze mogelijkheden tot genieten (198,200,201) én actieve ontspanning.
foto

Maar liefst tachtig procent van het eiland is natuurterrein. Van de reservaten is de Boschplaat zelfs een Europees Natuurgebied. Dit eiland, een stukje “buitenland in eigen land”,  kent een enorme vogel- en plantenrijkdom (203). Uniek is de plaatselijke cranberry-teelt. Zie voor enkele recepten de editie van ONLINERS weekblog 35 (1 september 2006).

Ook dit eiland kent een speciaal klimaat (199,202) vanwege de aanwezigheid van zee en wind.  De auto mag mee (196,197) maar je kunt er ook heerlijk fietsen (over zeventig kilometer aan fietspaden) of wandelen in bos en duin. En: verveling is niet nodig, want er zijn altijd wel mogelijkheden tot zeilen, surfen, zwemmen in zee of bad, zeevissen, paardrijden, tennissen enz.

Op de boot van Harlingen naar Terschelling-west is het gezellig druk en lijkt het eiland vol te stromen (204). Maar altijd konden wij een gastvrij onderdak vinden op de camping of in een pension, appartement, hotel, caravan, chalet of zomerhuisje in Oosterend, Hoorn, Lies, Formerum, Midsland, Baaiduinen of West-Terschelling. Dus ook deze PAREL van het WAD blijft ons altijd trekken. Voor meer informatie over Terschelling: zie de link in de rechter LINK-KOLOM.
———————————————————————————————————–

196. Moai fytswaar, sei de man en hy stepte yn de auto. Luikees, er zijn genoeg fietsen te huur op Terschelling.

197. Dy ’t it earst yn ‘e roef komt, hat kar fan plak. Als je auto mee moet, dan doe je er verstandig aan te reserveren.

198. Al is Fryslân plat, it hat syn hichtepunten. Jazeker, de PARELS van het WAD.

199. Tsjustere wolken kinne lang hingjen bliuwe. Pessimist: morgen is het weer vast beter.

200.  Dy ’t heech komt….kin fier sjen. Zeker, als je bovenop de Brandaris zou kunnen staan.

201. De wierhyd giet net mei de sinne ûnder. Desondanks zijn de zonsondergangen prachtig.

202. Súdwyn kâld wurdt komselden trije dagen âld. Ziek weer is snel weer beter.

203. Alle seine komt fan boppe, sei de man en de fûgel skiet him op syn kop. Ja, dat heb je met al dat gevogelte.

204. As ’t net sile wol moat men lavearje. Als het op de boot druk is, moet je wel wat inschikken.


Een brokje geschiedenis:
         In 1660 beklom Karel II, oom van Willen III, na als balling een vorstelijk onderdak in Holland te hebben gekregen, de Engelse troon. In 1664 verklaarde deze ondankbare hond de oorlog aan de Nederlanden. In het pestjaar 1665 kwam het tot een grote zeeslag met in beide kampen een groot verlies aan zeeschepen, manschappen en bevelvoerders. In juni 1666 raakte de Nederlandse vloot van zes eskaders onder Michiel de Ruyter op de Noordzee slaags met de Engelse vloot onder bevel van de prinsen Robert en Monk.
Terschelling nam vroeger een strategische plaats in tussen de Hanzesteden aan de Zuiderzee en de Noordzee. Die macht was niet naar de zin van de Engelsen. Na een volgende zee-schermutseling in augustus kwamen de Engelsen terug. Admiraal Robert Holmes schoot in het ’duivelse’ jaar 1666 op de rede van Vlieland 170* VOC-schepen aan puin. Daarna trokken diens matrozen naar Terschelling om te plunderen. Daarbij brandden ze heel West- Terschelling tot de grond toe af.  Slechts 30 gebouwen, waaronder de 55 meter hooggelegen Brandaris (de vuurtoren uit het jaar 1594), werden gespaard. Mogelijk als ‘wraak van de goden’ brandden nauwelijks een maand later in Londen 35.000 * woningen af.
* Bron: ‘Geschiedenis van Friesland’.


Jelle moet van zijn zonnebadende ouders zijn zusje meenemen als hij gaat vissen. Hij komt met een gezicht als een donderwolk weer terug. Jelle: ‘Ik ga nooit meer vissen met Meike.’ Moeder: ‘De volgende keer moet je haar maar uitleggen dat ze rustig moet zijn.’ Jelle: ‘Ze is stil genoeg, mem, maar ze eet alle zeepieren op!’


Natuur-impressies: boven: naar een Japanse haiku (auteur onbekend, Friese bewerking Jurjen van der Meer).

      Spintsje op ‘e wyn.
Hjoed hinget dyn libben 

                               oan in siden triedsje.                                  
————————————

   Geen blaadje beweegt.
 Rimpeling van de vijver,
       een salamander.           HV

foto

OANT SJEN

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.fanvanfryslan.nl/wordpress/2007/04/weekblog-2007-14-toeren-op-terschelling-nog-een-parel-van-het-wad-extra-een-onderliner/

VLIELAND-VAKANTIE, de spreekwoorden van tien uur tien over: HET ZEEGAT UIT.

 

VLIELAND, parel van het WAD.

Waar de Noordzee Friesland kust ligt een oase van ruimte en rust.
VLIELAND, oogverblindend mooi en oorverdovend stil.

foto

Mijn lief en ik hadden het geluk om voor een frisse uitwaaiweek er een zomerhuisje te kunnen huren. Op een unieke locatie, met een adembenemend uitzicht op een immens duingebied vlak voor de branding. Zo in het vroege voorjaar of de vroege herfst met wat minder eilandgasten, is de anderhalf uur durende bootreis vanaf Harlingen-haven in onze beleving al een deel van de vakantie. En daarna komt een week van onthaasten en ont-stressen: even geen prikkels van “ik moet dit en ik moet dat ook nog”.

Want we “doen” daar eigenlijk helemaal niets. Behalve dan einde(r)loos genieten van het magnifieke uitzicht, struinen door de nog  zonbestraalde duinen, met blote benen door de koele branding *, fietsen door de groene dennenbossen. Even het verst weg van de drukte van de vastewal, nog nét in Nederland. Terug in de tijd. En vanzelfsprekend: zitten in de zon, lekker eten in het dorp met “in protte wip yn ’t glêske” erbij (deze keer Juttersbitter of een Vliekeurtje) en ongestoorde nachten.

Eigenlijk is een week tekort om onze koppen door de zeewind helemaal leeg te laten blazen. Daarom komen wij maar al te graag bij gelegenheid terug om weer te ervaren dat niets Vlieland kan evenaren.

                                         

Yn ’e fierte Flylân,
dêr’t loft en wetter meiinoar wrakselje
en sinne en see ferrane.

 

 

  

* Vlieland kent een 12 kilometerlang zandstrand om te wandelen, te zonnebaden, te vliegeren, te paardrijden, om er te zwemmen of te vissen in zee. Vlieland heeft een eigen klimaat, anders dan onze Friese weerman Piet Paulusma voorspelt: minder regen en meer zonne-uren dan elders in Nederland. Alleen de eilanders mogen er autorijden. Een troost: er zijn volop fietsen te huur en binnen loopbereik ligt al het nodige : het enige dorp (Vlieland-Oost) aan het Wad, de bossen er pal achter, het haventje, de duinen, zon en zee.  Behalve de hoogste duin van Nederland met daarop de kenmerkende rode vuurtoren heeft Vlieland ook nog de grootste zandvlakte van Noordwest Europa ( de Vliehors). Voor de actievelingen is er van alles te doen: klik maar op de info-link in de kolom hier rechts.

 


          
Op de boot naar Vlieland zitten twee vakantiegangers met elkaar te praten. Zegt de ene: ‘Ik ben met de trein gekomen, eigenlijk zo’n slecht alternatief nog niet’.
‘Hoezo?’ vraagt de andere, die de auto bij de haven van Harlingen langparkeerde.
‘Nou, de trein is wel twee keer zo duur als de auto, maar het duurt dan ook wel twee keer zo lang!’
 

195. Wachtsje jim foar noardewyn, en al to gleije sinneskyn.
Wacht je voor de noorderwind en al te sterke zonneschijn.
(betekenis: laat je niet teveel in met de minsten en de hoogsten.)

194. Men moat it seil net heger lûke as de mêst.
Men moet het zeil niet hoger hijsen dan de mast.
(betekenis: men moet nooit meer willen dan waar geld voor is.)

193. Under in steand seil is it maklik kloetsjen.
Onder een staand zeil is het gemakkelijk bomen.
(betekenis: een vast inkomen is niet te versmaden.)

192. As it tij ferrint moat men de beakens fersette.
Als het tij verloopt, moet men de bakens verzetten.
(betekenis: men moet zich aanpassen aan de veranderingen.)

191. Skippers skoftsje net as se sile kinne.
Schippers schaften niet als ze kunnen zeilen.
(betekenis: Als het werk wacht is het geen tijd om te rusten.)

190. Tsjûstere wolken kinne lang hingjen bliuwe.
Donkere wolken kunnen lang blijven hangen.

189. As’t net sile kinst moatst wol leaverje.
Als je niet kunt zeilen moet je wel laveren.

188. Hoe hurder it waait, hoe fêster trêd.
Hoe harder het waait, hoe vaster tred.

187. It roer moat yn ’t wetter bliuwe.
Het roer moet in het water blijven.

186. Nei wei en lêst komt wille en rêst.
Na weg en last komt pret en rust.

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.fanvanfryslan.nl/wordpress/2007/03/vlieland-vakantie-de-spreekwoorden-van-tien-uur-tien-over-het-zeegat-uit/

Weekblog 2007-12: BETREKKELIJKHEDEN.

        Friesland is een schitterende provincie, waar je nog kunt genieten van de verre uitzichten. Ver kunnen kijken is goed voor een mens. Ik denk dat het wijde landschap meegeholpen heeft om het Friese volk te vormen: nuchter en toch opgewekt en vooral heel erg sociaal. Ja, het socialisme is ontstaan in Friesland.

                 De eeuwenlange strijd tegen de elementen en tegen talloze pogingen tot plundering, brandschatting en overheersing* resulteerde in de Friese grondhouding van: eerst de kat uit de boom kijken, niet alle mooie praatjes voor lief aannemen, op een zelfbewuste manier kritisch naar de ontwikkelingen kijken. Kortom: de Fries heeft van nature een relativerende kijk op de wereld.

                 Het Fries is een mooie, oude taal. Maar de doorsnee Fries is meer een doener dan een prater. De Fries, het betrekkelijke van alles inziend, is kort van stof maar uit zich inhoudelijk scherp. Het sprekwurd en de sei-siswize, eveneens kort en krachtig, horen daarom bij uitstek bij de Fries.


 

185. ’t Is in min spul, immen dy’t oer ’t hynder tild is wer yn’t midden fan ’t seal te krijen.
Het is heel moeilijk, om iemand die over het paard getild is weer midden op het zadel te krijgen.

184. Mar hy byt sa goed as tweintich oare, sei it âld wyfke en se hie noch mar ien tosk.
Maar deze bijt net zo goed als twintig andere, zei het oude vrouwtje, en ze had nog maar één tand.

183. Ik hâld my oan it âlde, sei de boer, dan kom ik fansels wer yn’ e moade.
Ik hou me bij de oude leus, zei de boer, dan wordt ik vanzelf weer modieus.

182. Der is noch noait in brânkast achter in lykwein oan riden.
Er is nog nooit een brandkast achter een begrafeniswagen gereden.

181. Mannichien moat dea wêze om libben foar ús te wurden.
Velen moeten dood zijn om voor ons te gaan leven.

180. Ripe parren en jonge fammen kinne net duorje.
Rijpe peren en jonge meisjes zijn niet lang houdbaar.

179. De slak en de hazze hawwe op ‘e selde dei âldjier.
Voor de slak en de haas is het op dezelfde dag Oudjaar.

178. De moaiste apels binne faak yn ‘t hert ferrotte.
De mooiste appels zijn vaak in ’t hart verrot.

177. Pikerje net..it komt doch oars.
Pieker niet…het komt toch anders.

176. Foar in mûs is de kat in tiger.
Voor een muis is de kat een tijger.


 

* Anno 339: ODIBALD (die, gelijk aan de vorige Hertogen en Prinsen, in Stavoren verblijf hield), bouwde Ezonstad aan de Lauwers. De naam van het stadje zou ‘oeverstrook aan de Ee’ betekenen. De stad werd vooral gebouwd om het Noordelijke Friese land tegen de invallen van zeerovers te beveiligen.

Over de ondergang van Eson verhaalt een Middeleeuws geschrift: ‘Hoe als men duysent twee hondert ende dertich screef, is Ezonstadt aen de Louwerts zee geleegen, deur een ongehoorden zeer hoogen waetervloedt ende stormachtigen wind geheelyck vergangen ende wech gedreven, oock alsoe geheel verdroncken’.
De kroniek uit de Middeleeuwen vertelde over grachten, standswallen en poorten.

* Anno 2006: Gelegen 13 kilometer van Dokkum, op de grens van het Nationale Park Lauwersmeer, is door Landal het 42 ha grote recreatiepark Esonstad, zoals de Friese vestingstad uit vervlogen tijden, in oudfriese stijl opgetrokken. Vanaf vrijdag 6 april 2007 start rederij Wagenborg als proef een dagelijkse vaarverbinding met de catamaran Esonborg tussen Esonstad en het Friese eiland Schiermonnikoog.


   Greiden in Fryslân,
snie- en mokbespikkelje,
grauwe wolkenloft.


Friesland weideland,
meeuw- en sneeuwbespikkeld,
grijze wolkenlucht.            HV


 

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.fanvanfryslan.nl/wordpress/2007/03/weekblog-2007-12-betrekkelijkheden/

Weekblog 2007-11: WEERBERICHT van ONLINERS uit FRYSLÂN

foto

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

DE TSIEN FAN TSIEN OERE TSIEN GIET OER IT WAAR

Hollanders hebben altijd wat te klagen over het weer.
Maar de Friezen kunnen er ook wat van.
Logisch: onder een dik wolkenpak, vanuit alle hoeken bedreigd door water en wind……..

 

175. Moarns read, jûns wetter yn ‘e sleat.

174. In súdeaster rein is in sang sûnder ein.
Zuidwester regen is gezang zonder eind.

173. In kring om ‘e sinne, wetter op ‘e finne.
Een kring om de zon, water op de wei.

172. Seefûgels op it grien, it waar gemien.
Meeuwen op het groen, het weer gemeen.

171. Seefûgels op it wetter, it waar wurdt better.
Meeuwen op het water, het weer wordt beter.

170. As april blaast op syn hoarn is it goed foar gers en koarn.
Als april blaast op zijn hoorn is dat goed voor gras en koren.

169. Komme de hûnsdagen mei tige rein, dan komt in wiete tiid sûnder ein.
Komen de hondsdagen met veel regen, dan komt een natte tijd zonder eind.

168. As mei Sint Marten de einen op it iis stean, moatte se mei Krysttyd troch it slyk gean.
Als met St. Maarten de eenden op het ijs staan, moeten ze met de Kerst door het slijk gaan.

167. It is net altyd moai waar en foar de wyn.
Het is niet altijd mooi weer en de wind mee.

166. Elke wolk hat in sulveren râne.
Elke wolk heeft een zilveren randje.


Grijze ochtendmist;
zonnekracht geeft mijn bloempjes
straks hun kleurenpracht.

Twee vlinders, geel, wit
fladderen in de middagzon.
Om en om en om en om……
 
De namiddagzon
overtrekt het grasgroene land
een gouden avondkleed.

Het weer in Friesland is even eigenzinnig en boeiend als Friesland zelf. Door invloed van de Noordzee en de meren heeft de provincie een opmerkelijk aantal verschillende weertypen in de diverse streken. Voor weerman Piet Paulusma was dat een reden om alle verschillen eens in kaart te brengen. Zijn boek geeft je begrip voor de verschillen tussen weer en klimaat, aan wolken en belangrijke weersvoorspellers, gevaarlijke weersomstandigheden, bijzondere verschijnselen en de invloed van het weer op de mens.



Weerman           Piet Paulusma in zijn boek ‘Friesland en het weer’:

It waar yn Fryslân is eigensinnich en boeiend as Fryslân sels. Troch ynfloeden fan de Noardsee en de marren hat de provinsje in opmerklik soad waartipen yn de ûnderskate streken. Foar waarman Piet Paulusma wie it in reden om alle ferskillen in kear yn kaart te bringen. It boek jout ek oandacht oan de ferskillen tusken waar en klimaat, oan wolken en wichtige waarfoarsizzers, gefaarlike waarsomstannichheden, bysûndere ferskynsels en oan de ynfloed fan it waar op de minsken.


Morgenrood, ’s avonds water in de sloot.

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.fanvanfryslan.nl/wordpress/2007/03/weekblog-2007-11-weerbericht-van-onliners-uit-fryslan/

Weekblog 2007-10: Mooie gedachten, HAIKÛ, recept GRAUWE EARTEN.

foto

 

 

 

 

SNEINTEMOARN  (tanka fan ús sinneskyntsje © Hiltsje Jongsma)

       in iepen finster
moarntydsljocht falt sêftsinnich
yn myn ûntweitsjen 

 

    sinnestrielen spylje op
dyn warmte glûpt nei binnen
do allinnich fielst myn dream 

 

ZONDAGMORGEN (tanka van © Hiltsje Jongsma)

        een open venster
pril ochtendlicht valt zacht neer
in mijn ontwaken     

 

    zonnestralen spelen op
jouw warmte stroomt naar binnen
alleen jij, voelt mijn droom 

 

MOOIE GEDACHTEN.
 
De LIEFDE is in het leven het belangrijkste. Om voor iemand anders belangrijk te zijn, om bij iemand te kunnen schuilen als je het moeilijk krijgt. Iemand, die je heel goed kent en die je helemaal kunt vertrouwen. Iemand, die weet dat er achter je ego-masker gevoelens schuilen en die je neemt zoals je bent. Zonder te proberen je te veranderen.

– PG du Plessis ( in bijzonder vrije vertaling).

 ———————————————————————————————–
 
Schoonheid is niet voor het leven, maar voor even…..geniet ervan zolang het kan.
 
Wa’t himsels yn ‘e spegel besjocht, sjocht net altyd wat him foar eagen stiet. Wie zich in een spiegel beziet, ziet niet altijd wat hem voor ogen stond.

 Ouderdom: Een gezicht zonder rimpels is als een hemel zonder sterren. 

Pas bij zon én regen zie je de mooiste kleuren van het leven.

Herinnneringen, mooi voor later…kun je alleen NU maken.

Een vrouw is altijd mooi als er iemand veel van haar houdt.

Geluk: een boeket bloemen, geschonken door het leven.

De tranen van vandaag zijn de regenbogen van morgen.

Wie met licht strooit geeft glans aan de wereld.

Ook een klein sterretje straalt in het donker.


 

HET IS NOG EVEN WINTER: grauwe loften….grauwe earten.
Capucijners met spek en stroop.

Ingrediënten voor 2 personen:
1 blik (of pot) JONGE capucijners,
150 gram spekreepjes of blokjes,
2 flinke uien,
augurken,
mosterd,
zilveruitjes,stroop.

Werkwijze:
Bak het spek zachtjes. Snipper de geschilde uien en laat deze een paar minuten met het spek meebakken. Maak drie schaaltje gereed met fijngesneden augurken, zilveruitjes en mosterd. Doe de schoongespoelde capucijners in een pan, breng deze aan de kook, giet ze dan goed af en meng met het spek-uienmengsel.
Breng de dampende schaal op tafel met de schaaltjes mosterd, augurken en zilveruitjes. Een extra schaaltje met appelcompote of stukjes paprika past er ook nog bij. En natuurlijk de strooppot.

Daarom een oeroud Fries gerecht voor kille, natte dagen:

LEKKER ITE

foto

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.fanvanfryslan.nl/wordpress/2007/03/weekblog-2007-10-mooie-gedachten-haiku-recept-grauwe-earten/

Column POLDEREN

HOLDERDEBOLDER, vooruit met dat GEPOLDER

Soms in het voorjaar als het zonnetje de ochtend kriekt krijgt mijn lief de kolder in de kop. Nee, niet die ouderwetse schoonmaakwoede maar wel een onbedwingbare lust om de natuur te gaan bedwingen. Per fiets.

Zo door haar gezegd…zo door ons SAMEN gedaan. Dan worden de fietstassen beladen met routekaart, zuigflesjes water en twee appeltjes voor de dorst, een brok belegen kaas en het fototoestel. We stappen dan welgemoed op de pedalen: vooruit… de Drachtster Paardepaden op, de Berglanen in, met een zacht zuidwestwindje in de rug op weg naar het buurtschap De Wilgen.

Daar, a.h.w. om de hoek van het Drachtster Centrum, vang je al de frisse lucht van de sompige zoden, doorspekt met de geur van rundergier. Nóg wel, moet ik tussen neus en lippen en ter relativering eventjes opmerken. Want daar, twee kilometer diep onder de griene greiden, ligt een dikke zoutkorst met daaronder een gashoudende zandsteenlaag. Deze bodemschatten zijn door een op snelwinst beluste oliemaatschappij uitgeput achtergelaten. En dáár hoopt men de laatste restjes aardgas nog te kunnen uitzuigen. Óf die hoop bewerkelijktheid wordt, is voor mij nog de grote vraag en voor anderen een onderzoek waard.

Omdat uitgerekend deze week bekend is geworden dat de bodem boven geëxploiteerde gasvelden en zoutzerken aanmerkelijk meer kan inklinken dan de bedoeling en voorgespiegeld is…mag in de Wilgen gevreesd worden voor lagere land- en meer hoogstaand water. Het is maar de vraag of aldaar behoefte is aan meer waterberging en meer kikkers voor de ooievaars. Maar, om bodemdaling te voorkomen, helpt het miet om eerst het broeikasgas CO2 in het veld te pompen.

Nu nog kunnen de kivieten proberen onze aandacht af te leiden van die machtige groep Friese paarden langszij de klinkerweg naar de Veenhoop, waar ons in het knusse restaurant ‘Het Polderhûs’ nog een openhaardje wacht. Met een kop capuccino en een puntje Friese oranjekoek zijn we zeker weltevree. Het pontje over de Smalle Ee zal ons straks weer naar het restaurant ‘Iesicht’ kunnen brengen. Na een prachtige rit via het pittoreke dorp Eernewoude met een rustmoment in de houten uitzichthut op de bevogelde veenplassen zullen we weer op Drachten aantrekken. We zijn dan weer heerlijk uitgepolderd. Maar nu nog even niet…het is té nat, té winderig, té koud. Het wachten is op het lentezonnetje.

Henk Veenstra

                                             

De namiddagzon
overtrekt het groene land
met een gouden kleed.

 

 



Anna Liese:

 

Wordt hier in De Wilgen het landelijke CO2-probleem opgelost óf onder de grasmat geschoven?
 

 


SKOWE JO EK MAR OAN.
Wat prachtich datst hjir eefkes omstrúnst. Jofel dat je weer even keek.
Bedankt en….OANT SJEN.

 


Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.fanvanfryslan.nl/wordpress/2007/03/selectie-fries-kampioenschap-one-liners-schrijven-column-polderen/

Weekblog 2007-09: VERKIEZINGEN- vierentwintig DIEPDOORDENKERTJES.

WARE WOORDEN over LOZE KRETEN foto

 

 

 

ALS DE BURGER NIET WORDT GEHOORD IS DE DEMOCRATIE GESMOORD. 
Ter gelegenheid van de verkiezingen voor de Provinciale Staten op 07 maart 07. 

Vier en twintig ONE-LINERS met een politieke lading.


Politici menen écht dat ze belangrijk zijn.
Maar echt belangrijk zijn mensen voor wie belangrijk zijn echt niet zo belangrijk is.

Een gedeputeerde die vandaag de kop in het zand steekt, moet morgen met de tandjes knarsen.

Vergaderstukken: Het is gemakkelijker om nu kwaliteit te leveren dan om later uit te leggen waarom je het toen niet geleverd hebt.

Het zijn de dwarsliggers die het locale spoor recht doen lopen.

De echte onwetenden zijn degenen die geen vragen stelden.

Democratie is een vorm van beschaving.
                             —————————————–
Het 11e gebod van een gemeentebestuur is: 
Gij zult u niet laten omlullen en platpraten door project-ontwikkelaars. HV

Er zijn geen grenzen aan de gemeentelijke kapwoede….jawel, de gemeentelijke. HV

Met een doekje voor het bloeden wordt de raad voor het lapje gehouden. HV

Degene die afwijkt van het gebaande pad, kan in de stront zakken. HV 

DIGI-TAAL, TURBO-TAAL: Enen en nullen zullen ons overheersen. HV[R]

STATENLID, RAADSLID: Spreekbuis met afstandsbediening. HV

Na het hoogtepunt van de coalitis ligt daar de rauwe realiteit. HV 

Een zwevende kiezer…staat niet stevig in zijn schoenen. HV 

WIJKRADEN. Afreageerbuis voor botvangers. HV 

Het bestuur wikt, maar de ambtenaar beschikt. HV

Wie het kindje wiegt, beweegt de wereld. HV 
——————————————————————————

170. By âlds wie it in grut wûnder as in ezel prate….no is it in grut wûnder as in ezel him stil hâldt.
       Vroeger was het een groot wonder als een ezel kon praten…nu is het een groot wonder als een ezel zich stil houdt.
 
169. Deade fisk driuwt mei de stream fuort, mar libbene fisk swimt tsjin de stream yn.
        Dode vis drijft met de stroom mee, maar levende vis zwemt tegen de stroom op.

168. De hinnen dy’t it ludst keakelje lizze derom de grutste aaien net. 
        Vrij vertaald: De kippen die het luidst kakelen, leggen niet perse de grootste eieren.

167. Dy’t huning ha wol, moat it stekken fan de bijen fele kinne.
        Wie honing wil, moet het steken van de bijen kunnen verdragen.

166. De moaiste apels lizze foar de glêzen.
        De mooiste appels liggen in de etalage.

165. Ien stien allinne makket gjin moal.
        Een steen alleen maakt geen meel.

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.fanvanfryslan.nl/wordpress/2007/03/weekblog-2007-09-verkiezingen-vierentwintig-diepdoordenkertjes/

Weekblog 2007-08 De 13 van 10 uur 10: LENTEKRIEBELS.

foto

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Een beetje zon en….ook in deze verkeersader in hartje Friesland barst de lente los. Friezen opgelet…..de schaatsen kunnen nu wel weer in het vet.

De merel op het dak 
jubelt al zijn hoogste lied,
hoger kan ie niet.

Merel geluidsopname


Wegens onvindbaarheid van Friestalige spreuken over het lentegebeuren zijn hier vandaag voorlopig alleen dertien Nederlandstalige te vinden. Mar minsken…dizze side is interaktyf. Ergo: weet je een mooiere, ken je een Friestalige…..reageer dan maar.


EEN NIEUWE LENTE….EEN ANDER GELUID
Een bosje lentespreuken…….vandaag voor jou van internet geplukt.

* Als we straks al ons plastic hebben gerecycled, kunnen we genoeg tuinstoelen maken….. om van het broeikaseffect te genieten.

* Zonnestralen kun je pas goed zien als er ook wolken in de buurt zijn.

* ’t Is voorjaar, ’t is lente…..ik voel het aan mijn instrumenten.

* Kwaakt de kikker in het riet, dan gaat het regenen…..of niet.

* Als de zon schijnt in maart, is het weer weer opgeklaard.

* Gras groeit niet harder door aan de sprietjes te trekken.

* Als je op 29 februari geboren bent, ben je minderjarig.

* De meeste bijen zoemen bij de zoetste bloemen.

* Eén dag zon doet een hele week regen vergeten.

* Als de grassen groeien gaan de koeien loeien.

* Zelfs de strengste winter vreest de lente.

* De zon schijnt ook door kleine raampjes.

* De zoetste muziek is die van de natuur.

 


Wat prachtich datst hjir eefkes omstrúnst.
Terug? Klik daarvoor even op de header. Blijf kijken man, er komt nog VEEL meer an. Bedankt, OANT SJEN.

 

 

 

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.fanvanfryslan.nl/wordpress/2007/02/weekblog-2007-08-de-13-van-10-uur-10-lentekriebels-column-verfloept/

Een ZEPP- centrale in Drachten? Het wel en owee ervan.

LAAT DAT GAS NOG MAAR EVEN ZITTEN, deel 1.

Hebt u het al gehoord of gelezen?
In Drachten moet en zal een ZEPP komen: een elektriciteitsfabriek, waarin stroom wordt opgewekt door verbranding van aardgas. Dat is niets buitengewoons, zult u zeggen. Wél dus, want hier gaat het om gas uit een bijna leeg Fries aardgasveldje, waaruit een grote maatschappij 20 jaar lang het economisch winbare gas heeft geput en toen een klein beetje heeft laten zitten. Ook omdat met het aardgas steeds meer water en aarde meekwam. Dat restje was moeilijk winbaar op de gewone manier, dus onrendabel.

En nu zou een kleine investeerder, de SEQ, zonder zelf te beschikken over de voor traditionele winning benodigde zeer specifieke praktijk-ervaring, personeel en apparatuur proberen om de laatste beetjes gas te gaan ophalen? Dat kan best…. door anderen. Want die aardgasrest is tóch gedeeltelijk winbaar, maar op een wat ongewone manier. In deze ZEPP wordt namelijk het aardgas eerst verstookt met zuivere zuurstof (O2) in speciale verbrander waarmee stoom van 1600 graden Celsius zou kunnen worden verkregen, waarmee (een op dit moment nog experimentele) turbine wordt aangedreven. De verbrandinggassen worden daarna afgekoeld, de daarin aanwezige koolstofdioxide wordt zo door condensatie afgescheiden om te worden teruggepompt in het veld, waar dat broeikasgas daarna hopelijk nog heel lang opgeslagen kan blijven.

Dit CO2-gas heeft de prettige eigenschap, stelt de projectontwikkelaar SEQ uit Bunnik, om die laatste restjes aardgas uit een veld te kunnen duwen. Het project is ( door die CO2-opslag in de bron ) als klimaat-neutraal te bestempelen. In vrijwel ieders beleving past deze term bij begrippen als: duurzaam, schone energie, groene stroom enz. Het komt me voor dat o.a. bij de gebruikte term “schoon fossiel” hier tóch enkele vraagtekentjes gezet moeten worden.

Want wat zijn de risico’s van deze opslag? Wat gebeurde en gebeurt er eigenlijk met de grote hoeveelheid koolstofdioxide ontstaan bij de verbranding van aardgas in conventionele centrales? Is dat broeikasgas steeds zomaar in de lucht uitgestoten? Of is het misschien ergens opgeslagen? En is er een mogelijk voordeel van ondergrondse opslag van CO2 dat de bodem boven het gasveld niet meer zo erg inkakt? En: als je met steeds meer CO2 een steeds leger gasveldje vult, zit er dan niet al heel gauw teveel koolstofdioxide in het aardgas? Zijn de ramingen van winbare hoeveelheden juist? De belangrijkste vraag is natuurlijk: waarom worden door de grote exploitanten de bestaande gasvelden sowieso niet helemaal geleegd en ALLE kooldioxide meteen teruggepompt?

Begrijpt u dit vrij technische verhaal nog? Terug naar Drachten: Voor verbranding van het aldaar te winnen aardgas is zuivere zuurstof nodig. Fabricage plus transport en koeling van die zuurstof kost aardig wat energie.
Daarbij moeten er worden opgeteld de kosten van heropslag en transport van enorme hoeveelheden opgeslagen CO2 vanaf conventionele centrales. Want in een leeg veld kan in de visie van de voorstanders net zoveel broeikasgas opgeborgen worden als de in totaal daaruit gewonnen hoeveelheid aardgas.*) Omdat de hier afgevangen hoeveelheid CO2 veel minder is dan wat het lege veld kan bevatten…zal er dus nog heel veel bijgestopt kunnen worden. Uit andere opslag in Nederland en omgeving. Misschien wordt de locaties in en bij Drachten ( in een recent persbericht wordt gesproken over een aardgasveldje ten Westen van De Wilgen) zo wel het eerste CO2-vuilnisvat van NoordWest Europa of het eerste centrum van grootschalige “industriële benutting” ervan.

Bij de bouwkosten van de ZEPP installatie aan het Nieuwe Kanaal te Drachten komen nog de kosten voor ongeveer dertien kilometerlange pijplijn ( heen, twee boorgaten in het veldje… én terug).

Aan ondergrondse opslag van CO2 zijn volgens onderzoekers van de Universteit van Utrecht nogal wat nieuwe, nog ongekende risico’s verbonden. Zo lost CO2 op in water, vormt ammoniak en dat kan de “deksel” van de berging ( steenzout) aantasten.
Zit onder Drachten een ader met groen gas? Of een adder onder het groene gras? Totdat vele vragen zijn gesteld én beantwoord is mijn advies en devies: Laat dat aardgas nog maar even zitten, schat.

—————————————————————————-

Laat dat gas nog maar even zitten ( vervolg )

Al in 1999 opperde een projectontwikkelaar ( SEQ uit Bunnik ) een plan om een ZEPP te bouwen. In Drachten werd een terrein-optie verkregen voor zo’n stroomfabriek. Het uitzonderlijke van deze ZEPP is dat de benodigde techniek gedeeltelijk nog experimenteel en heel duur is. Het kostbare experiment zou deel kunnen uitmaken van de Borssele-deal: deze kerncentrale blijft langer open dan eerder overeengekomen; de overheid zou compenserend investeren in alternatieve energie-opwekkingtechnieken.

Nu is het opstoken van aardgas in deze fabriek geen duurzame energie-opwekking. Want aardgas is immers een fossiele brandstof en opslag van het geproduceerde en afgevangen broeikasgas valt onder de Afvalstoffenwet. Nieuw en bijzonder aan een ZEPP is wél het terugpompen van de CO2 in het winveld. De techniek is experimenteel want het aardgas wordt dan in een nieuw type verbrander op zeer hoge temperatuur verbrand met behulp van zuivere zuurstof. Voor het maken en koelen van vloeibare zuurstof voor deze centrale in een aanleunende zuurstoffabriek is denkelijk veel stroom nodig. Dat maakt een KWh stroom indirect 5 eurocent duurder en waar blijft dan de energie-winst ?

Ik citeer de heer Van der Waal van de SEQ: “We willen twee zaken uittesten: de nieuwe techniek van gaswinning én de nieuwe verbrander”.
Die verbrander schijnt gereed te zijn, maar de ontwikkeling van de eveneens hoogst noodzakelijke benodigde revolutionaire turbine kan wel tot 2013 voortslepen. Daarom wordt het bij Drachten opgevangen aardgas eerst nog maar even verbrand in een conventionele generator. En dat ding kan misschien 30 jaar mee. Voorlopig OUDE TECHNIEK en niets nieuws dus.

fotoEr wordt wel gesteld dat het veldje bij De Wilgen nog een restvoorraad heeft van 400 miljoen Nm3 aardgas. Zóveel is daar, ook bij de nieuwerwetse methode, onmogelijk winbaar. Een andere maatschappij zag er al zo’n zes jaar geleden geen brood meer in en sloot de put af. Is het beoogde gebied later op verantwoorde wijze wél verder leeg te zuigen, dan zijn er opvolgende investeringen nodig. Namelijk voor aankoop van die nieuwerwetse turbine én voor langere pijpleidingen naar een verderop gelegen, evenzo bijna leeg aardgas-veldje. Ik citeerde project-ontwikkelaar: “Het uitgangspunt is dat de centrale later geen subsidie nodig heeft. Tot die tijd wordt een minder efficiënte turbine in de centrale geplaatst”.

Kortom: deze energieopwekking- techniek is niet zo duurzaam, maar voorlopig wél prijzig. Immers: zowel vóór als tijdens de bouw en nog vele jaren daarna zijn er steungelden nodig. De initiatiefnemer vroeg eind 2005 voor dit ene experiment 135 miljoen euro subsidie voor een periode van 10 jaar. Hij dacht het liefst vier ZEPP’s te kunnen neerzetten á 30 miljoen euro subsidie per jaar. Dat is dus 120 miljoen euro uit een potentieel potje van 250 miljoen voor een heel ander doel. Nu, in 2007 wordt gehoopt op 40 miljoen subsidie voor de periode van 2009 – 2014 voor dit ene proefproject.

Op dit moment, begin 2007, had een dergelijke centrale al gebouwd kunnen zijn. Maar toen in oktober 2005 het ministerie van VROM de gereserveerde subsidies ter stimulering van duurzame energieprojecten introk, belandde de aanvraag van de SEQ óók in de ijskast. En nu, met een nieuw landsbestuur en andere prioriteiten is het weer wachten geblazen op subsidieverstrekking.

Om misverstanden te voorkomen: ik ben helemaal voor opslag van koolstofdioxides. Maar dan wel met verplichte opslag van al het CO2 uit alleen één bepaald veld in datzelfde veld, door dezelfde maatschappij. Ik ben dus faliekant tegen transport, opslag en “industriële verwerking” van CO2 van elders. Wél kan ik er inkomen, dat de nu al bestaande bijna-lege velden verder worden geleegd onder CO2-opslag of met STIKSTOF-injecties. Maar dan alleen met een bewezen techniek. Desnoods met subsidie voor één proef-ZEPP voor één jaar.

Tot dan is mijn advies en devies: Laat dat gas tóch nog maar even zitten, schat.

Meer over het CO2-opslagprojekt vind u onder de titel ZORGEN OM ZEPP.

In 2007 heeft ENECO als belangrijkste investeerder in dit ZEPP-1 project zich teruggetrokken met de smoes: “het was tóch wel wat té ingewikkeld”.
Januari 2009: Sindsdien is er nauwelijks meer iets vernomen over dit initiatief. De terrein-optie is verlopen en kan niet meer worden vernieuwd.

Maar: het CCS ( het afvangen en bergen van CO2 in de bodem) is – volgens de initiatiefnemers dan-  niet alleen in Drachten mogelijk, maar overal in lege olie-, gas-, en waterhoudende velden.
CCS is dus “OVERDRACHTELIJK”.

Wilt U nog meer weten over CCS? Kijk dan maar eens op: http://co2opslag.wordpress.com/

*) Nee dus, omdat een gasveld bij winning inzakt, omdat de (eerst gashoudende) poriën al lang dichtgedrukt zijn, verdwijnt die toegedachte CO2-opslagcapaciteit als sneeuw voor de zon.

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.fanvanfryslan.nl/wordpress/2007/02/een-zepp-centrale-in-drachten-het-wel-en-owee-ervan/

Load more