Jun 23

VK-weekblog 2006-25 : De 10: Zadelpijn. Column Ann@Liese: FRIEZEN, toekomstig tuig van de richel ?

foto

Lees verder: column FRIEZEN, TUIG VAN DE RICHEL.
recept SIPELSOP.
Uitgelicht.

 

 

 

21. Mei besleine hynders op it iis komme. Met beslagen paarden op het ijs komen. Goed voorbereid zijn voor de taak.

20. Immen bline hynders foar de doar liede. Bij iemand blinde paarden voor de deur zetten. Iemand door leugens misleiden, bedriegen.

19. Om it hynder sykje en derop sitte.

18. Wite hynders hawwe in bulte strie nedich. Witte paarden hebben veel stro nodig. Pronkzieke vrouwen kosten veel geld.
 

17. De hynders dy’t de hjouwer fertsjinje, krije se net altyd. De paarden die de haver verdienen, krijgen dat niet altijd. Verdienste wordt niet altijd beloond.

 16. In jûn hynder moat men net yn ‘e bek sjen. Een gegeven paard moet je niet in de bek kijken. Geschenken moet je niet scherp beoordelen.

ZADELPIJN 

Soms moet je denken aan paarden overlaten……die hebben een groter hoofd.
Een paard weigert nooit te galopperen op weg naar huis.
Een paard waar je van houdt, trekt meer dan vier ossen.
De vijg valt niet ver van het paard.


 
FRIEZEN, toekomstig tuig van de richel ? (column)
De mensheid verstookt in een steeds stijgend tempo alle fossiele brandstoffen. Voor ons laaglanders is het inmiddels zonneklaar dat wij als eersten natte voeten zullen krijgen. Want water zoekt van nature het laagstgelegen plekje. En dát is nu eenmaal-andermaal ook ons woonstekje. De ellende is dat o.a. de kustprovincies Friesland en Groningen vanuit VIER fronten worden bedreigd:

1e: door bodemdaling vanwege zout- en gaswinning,
2e: bij overvloedige regenval raakt de bodem oververzadigd,
3e: het poolijs smelt en daardoor stijgt de zeewaterspiegel en
4e: een groot deel van het Europese water-overschot stroomt straks onstuitbaar via beek, rivier en kanaal dwars door de dijken de delta binnen.

Zó bezien levert de rest van Nederland, van Europa, ja van de hele aardbol een grote bijdrage aan de wateroverlast alhier. Het ontwerpen van nieuwe woon- en werkterpen lijkt me een best nuttige bezigheid. Maar: met zo’n duizend boven de brakwatervloed uitstekende bultjes redden we ons niet. In plaats van uit-einde-lijk de helft tot driekwart van ‘it bêste lân fan d’ierde’ te moeten opgeven, zie ik meer Fries lijfsbehoud op vastigheid van de rest-ruimte.
Als ik waterbouwkundig ontwerper was zou ik dus GEEN TERPEN willen opwerpen MAAR GATEN willen graven. Duizend waterkuilen: omgekeerde terpen dus. Want met hoog water buitendijks stijgt het water binnendijks ons tot de lippen: een ook hoge waterstand bij eb geeft maar weinig tijd om het hoogwater uit sloot en plas kwijt te raken.

Het is de Nederlander met de paplepel ingegoten: al in het kinderbordje worden kuilen gegraven, terpen opgeworpen en dijken gemetseld om de plas melk in de brinta of jus in de boerenkoolprak in toom te houden. Ook langs de branding gaat de polderlandse peuter instinctmatig kuilen graven en vormt zo een zeewaterkraterlandschap.

Overeenkomstig kan op de lange duur in Friesland een wat groter merenstelsel groeien. De truc is dus om de uitgegraven aarde te gebruiken voor ophoging van de overblijvende randen. Op die ruggetjes of richels kan dan veel van de bestaande infrastructuur aan wegen, kanalen en bruggen evenals de steden en dorpen behouden blijven.

Centraal in Friesland ( bij Drachten langs de A 7 ) zou als proefproject alvast één zo’n reuzekuil kunnen worden uitgespit. Maar voorlopig zonder veel water er in. Bij grondverzet naar de randen zou een prachtige kom, een zachtglooiend parklandschap met een eigen microklimaat kunnen ontstaan: een plekje -weg van de snelweg- om even bij te komen, om eventjes weg te mogen dromen. Stad Drachten kan zo’n toeristentrekpleisterplaats heel goed gebruiken. Laten we daarvoor onze grijze celletjes maar eerst aan het werk zetten en er duur-zaam wat energie in steken en: wat geld uit de pot voor de te vervallen spoorverbinding tussen Heerenveen en Groningen.

Ann@Liese ©
————————————————————————————————————————–
SIPELSOP (Friese uiensoep) voor 4 personen.
Ingrediënten : 500 gr. uien, zout, peper, nootmuskaat, 1 theelepel azijn
60 gr. boter
60 gr. bloem
1 Ltr runderbouillon van 3 blokjes
4 eieren,100 gr geraspte oude ( Friese nagel) kaas.
Bereidingswijze :
Kook de eieren in 10 minuten hard. Laat ze schrikken onder de koude kraan en pel ze.
Maak de uien schoon en snijd ze in snippers. Verhit de boter in een pan en bak hierin de ui-snippers glazig. Strooi de bloem erover en bak dit heel even mee. Voeg al roerend de hete bouillon toe tot een gebonden en gladde massa ontstaat. Draai dan de hittebron wat lager, leg een deksel op de pan en laat de soep 10 minuten zachtjes koken. Voeg naar smaak peper, zout, nootmuskaat en de azijn toe.
Opdienen: Prak in elk soepbord een ei fijn en schep de soep erover. Bestrooi de soep met de kaas. Serveer er geroosterd witbrood bij.
Er valt nog véél meer te genieten op: www.lekkerfrysk.nl
——————————————————————————-

UITGELICHT-TOEGELICHT:

De bêste hynders fynt men op ‘e stal. Dus net op ‘e merk. Fig.: de fatsoenlikste fammen binne foar de feinten thûs to treffen, dy dangelje net op ‘e merk om.

Wilt u een ONderLINER © overnemen? Dat kan. Maar dan wél graag met bronvermelding en wél graag Uw originele one-liner als reactie zenden.

 

Permanent link to this article: http://www.fanvanfryslan.nl/wordpress/2006/06/vk-weekblog-2006-25-de-10-zadelpijn-column-annliese-friezen-toekomstig-tuig-van-de-richel/

Jun 16

Week 24: column APPELTAARTJE, de ZONLINERS van 10 uur 10 –Recept boffert voor boffers–Uitgelicht.

15. Us heit is sa fluch as in skytbij, sei de jonge, as in oar falt hat hy allang lein.

14. De meagerste miggen hawwe it measte gegûns.

13. Men moat net alle bûter op ien stik brea smarre.

12. In âld bok mei noch wol in grien bledsje.

11. Elts hâldt syn protter foar in lyster.

 

Ook al kraait er geen haan naar….er komt altijd een andere ochtend.

Ras op ‘t land, melk in de bussen….daar zit de koe nog tussen.

Riep het golfje in de branding: “makkers, staakt uw wild geraas”.

Zand tussen m’n tenen, zon op m’n benen, de vingers van
de wind door m’n haar……Ik heb het mooi voor mekaar.

De zon gaat blozend ten onder over wat ze overdag zag.

 



RECEPT VOOR GEZELLIGHEID:  column APPELTAARTJE @ foto

Een deel van mijn volkstuin is begroeid met fruitbomen. Uitbundig bloeien dit voorjaar “de appel, de peer en de pruim”. Vooral de appelboom toont z’n roze pracht. Die kan straks in het najaar een fikse oogst opleveren. De voorraad wordt dan in ‘t schuurtje opgeslagen om er compote van te maken. En appel-taart.en blij vooruitzicht, want mijn zonnestraaltje vindt appeltaartjes maken ‘dolletjes’. We hebben daarvoor in onze keuken een ‘appeltaartvriendelijke’ oven staan waarin zij wel vier taarten tegelijk kan bakken. Laatst vroeg ze me om in de kelder nog méér bergruimte te maken voor de opslag van bakmeel, eieren, dozen appels, bakvormen voor appelvlaaien en –cakes.

In een eindeloze stroom worden er straks taarten gebakken: met kaneel, rum, krenten en rozijnen; met stukjes gember of abrikoos. Met een vulling van room, spijs of marmelade. In een open, verdekt of kruimel-variant. Volgens een recept van opoe of iets uit de Franse keuken: noem maar op….met of zonder slagroom-topping. Gekscherend noem ik mijn vrouw daarom ‘Appeltaartje’ of ‘prinses Crazy’, want telkens komt ze aandragen met nieuw experimenteel, overheerlijk geurend appelgebak voor haar prins-gemaal.

We hebben altijd taart. Dat komt mooi uit, want vaak blijven langs-wandelende buren stokstijf staan om eventjes de overheerlijke geur van appelcake met roomboter en kaneel op te kunnen snuiven. We wenken hen dan naar binnen.  Want volgens mijn ega is een puntje appeltaart dé garantie voor pret, gezelligheid en een goede nabuurband.

En zó schattig: naarmate ik ouder word, beweert ze stapel te zijn op oudere mannen met zilvergrijs haar of een kalende kop en met een vette sumo-buik tengevolge van het veelvuldig verorberen van een brok appeltaart. Als iedereen opgestapt is, doe ik met mijn eigen ‘Appeltaartje’ nog een ‘kruimeldansje’ voor het slapengaan en bij de na-babbel snoepen we nog de restjes van de gebakschaal.

Maar soms lig ik al een uurtje onder de warme donsjes als mijn keukenprinses nog steeds in de koude keuken wacht tot de oven uit kan. Het toppunt: ze zit te gluren naar een stomme oven in plaats van naar haar eigen bink. Jammer dar ons tweepersoonsbed niet in de keuken past. Misschien ga ik binnenkort wel een tweede oven installeren: in onze slaapkamer. Nu drukt ze haar koude voeten tegen mijn warme kuiten: ontzettend ijskoude voetjes. En ik lag net zo lekker te dromen. HV

 


recept: BOFFERT VOOR BOFFERS.

Boffert is een gerecht dat vroeger eigenlijk uit armoede is ontstaan. Toen was de samenstelling ervan heel eenvoudig: meel, melk, krenten, eieren en gist.
In de Noordelijke provincies werd dit toen al smakelijke gerecht gegeten met suiker, stroop of met warme vanillesaus. Vlak na de oorlog was er bij ons thuis nog geen oven. Moeder bracht daarom een met het beslag gevulde tulbandvorm naar de warme bakker en haalde de hete, geurende boffert om etenstijd op. We vonden het héérlijk. Wat eertijds al een smakelijk nagerecht was, is nu veranderd in een bijzondere lekkernij.

Het recept is aangepast aan de hedendaagse mogelijkheden
Poffert of zoals men in de rest van Nederland zegt: Trommelkoek, 4 personen.

 200 zelfrijzend bakmeel
 4 g. zout
 geraspte citroenschil
 3 eieren, 1 dl melk
 20 g boter
 20 g suiker
 50 g krenten en 50 g rozijnen
 paneermeel

De bloem met het zout en citroenrasp vermengen. In een kuiltje de eieren breken en de melk erbij schenken. Vanuit het midden roeren en een klontvrij beslag maken.
De gesmolten, maar geen hete boter, erbij doen. Met de suiker en de gewassen, nagedroogde krenten en rozijnen hier een glad beslag van maken.
De vorm invetten met boter en bestrooien met paneermeel. Het beslag in de vorm doen en afsluiten met de deksel.

 

Je kunt nu op drie manieren deze Poffert gaar maken.

-Au bain Marie: De vorm in een pan met kokend water plaatsen. Zorg dat het water tot 2 cm. onder de rand van de vorm blijft. Het water weer aan de kook laten komen, af en toe met kokend water bijvullen en zachtjes laten koken tot de Poffert gaar is, ongeveer 1½ uur.
-In de (hetelucht)oven: op 180°C gedurende ongeveer 1 uur en 15 minuten.
-Op de gaspit in een zogenaamde “wonderpan”.

Stort op een platte schaal de poffert  en bestrooi deze met kaneel.
Poffert eet je warm en je serveert er boter en bruine suiker bij.
Meer bijzondere Friese Gerechten vind je op:    www.lekker-frysk.nl


Uitgelicht: VADERDAG

Ouderdom: Zonder rimpels is je gezicht als de hemel zonder sterren.
Hoe langer een man zich niet scheert, hoe prikkelbaarder hij wordt.
In man is sa âld as er him fielt, in frou is sa âld as se der útsjocht.
It komt der net op oan hoe âld men is, mar hoe’t men âld is.
Alles kun je kopen, behalve een vader en een moeder.
Naarmate je ouder wordt, is het steeds vroeger laat.
Zeg me wie je vader is en ik zal zeggen wie jij bent.
Zolang ik ren, heeft m’n vader nog een zoon.
Weinigen zijn als vader, geen is als moeder.
Ouderdom: onze haren zijn geteld.
Don’t judge the book by the cover.
Een goed paard is de haver waard.


Bedankt voor Uw bezoek en………OANT SJEN.

 

Permanent link to this article: http://www.fanvanfryslan.nl/wordpress/2006/06/week-24-column-appeltaartje-de-zonliners-van-10-uur-10-recept-boffert-voor-boffers-uitgelicht/

Jun 08

VK-ienliners wike 2006-23. Recept. De 10 van 10 uur 10.

 
 
—————————————————————————————————————————–
 
SÛPENGROATTENBRIJ (nagerecht).
 
 
Ingrediënten:
1 liter karnemelk
125 gram gort
20 gram bloem
1 mespuntje zout
stroop of basterdsuiker
 
In Friesland kent men deze karnemelksepap in vele varianten. Zo is er karnemelksepap met appel en anijs. In plaats van bloem wordt ook wel tarwemeel gebruikt. Voor ‘sûpenbrij foar de snein’ ( voor de zondag ) worden rozijnen gebruikt. Hieronder het basis-recept voor ‘sûpenbrij’ of ‘sûpengroattenbrij’ ( fries voor gortepap). 

Roer de gezeefde bloem met wat karnemelk totdat er een ‘gelei’ ontstaat.
Zet de rest van de karnemelk met de gort en het zout op het vuur. Roer het mengsel een aantal keren goed door en laat het in een halfuur gaar worden. Voeg de bloempap in de laatste vijf minuten toe. En… klaar is uw nagerecht! Deze ‘brij’ (Fries voor ‘pap’) is- vooral heel warm opgediend- erg lekker met stroop of bruine basterdsuiker.


 

 De 10 van 10 uur 10: PLATTELANDSLEVEN

 

 

10. At in oaljefant net grut en rûn en griis mar fjouwerkant en lyts en wyt wie, soe ‘er in sûkerklontsje wêze.

09. In frouljusrôk lûkt mear as in span hynders. 

08. Wa in bolle keapje wol……… moat earst de mem melke.

07. By âlds wie it in grut wûnder as in ezel prate koe;
no is it in grut wûnder as in ezel him stil hâldt.

06. De beam fan de stiltme draget de frucht fan de frede.

 

05. Sikkels blinken sikkels klinken, ruisend valt het graan……
als je iemand weg ziet hinken, dan…. heeft-ie het fout gedaan. Heinz Polzer.

04. Slecht weer vergeet je gauw in het huis van een vriend.

03.Wie alle hazen naloopt is snel gesloopt.

02. Ieder diertje zijn pleziertje, zei de boer, en hij joeg de stier de wei in.

01. Zodra de waard burgemeester is, trouwt hij zijn gasten.

  

 


Dy’t graach sûpenbrij meie, petearje alfolle oer groat. Veel meer lekkers vindt u o.a. op de site www.lekker-frysk.nl

 

ZIEHIERONDERMEER.  Bedankt voor Uw bezoek en…………….OANT SJEN.

 

Permanent link to this article: http://www.fanvanfryslan.nl/wordpress/2006/06/vk-ienliners-wike-2006-23-touche-column-bridge-omas-bridge-opas-de-10-van-10-uur-10/

Jun 02

VK-weekblog 2006- 22. 10:10:10. SPREKWURDEN

 

5. Bûter, brea en griene tsiis, wa’t dat net sizze kin, is gjin oprjochte Fries.

 

4. De wrâld is goed, de minsken koene better.

 

3. Earebarren en froulju meie graach heech nestelje.

 

2. De mearwearde fan it libben sit him yn it genietsjin.

1. Friezen: het laagste plekkie op aarde is ons stekkie.

 

Dertig populieren naar de Knobben: Daar wordt de gemeente niet populierder door.

Biomassacentrales in Drachten: FATA BANANA.

Rijkdom is voor degene die ervan geniet, maar niet voor degene die het bewaart. 

De heek viel van de haak:  “So what”zei de hengelaar: “ik lust toch geen vis”.

Vertrouw op God, maar zet tóch je fiets op slot.

 



ZIEHIERONDERMEER.  
Bedankt voor Uw bezoek en…………….OANT SJEN.
 

 

 

Permanent link to this article: http://www.fanvanfryslan.nl/wordpress/2006/06/vk-weekblog-2006-22-101010-column-oppaspoes-poespas/

May 26

Streekwoorden en gezegden uit hartje Friesland

 

foto

Gemeentereiniging: Zij die het vuile werk doen verdienen schoon te weinig.
Gehandicapte: “Beter één vinger aan de hand dan tien vogels in de lucht”.
” Even zien, even wachten ………waar ligt ook maar weer Drachten?”
Zweeds spreekwoord:  Zij die willen zingen vinden altijd wel een lied.
Nog beter dan te kunnen zingen is…..de tong te kunnen bedwingen.
Zoals de ouden zongen  ……piepen de GSM’s van de jongen.
Ook een passie-vrucht…..heeft tijd nodig om te rijpen.
Vertrouwen krijg je…….door het te geven.
Wie niet waagt…..blijft maagd.  

 

De one-liner hierboven kun je aanklikken met rechts en middels de optie PER E-MAIL VERZENDEN delen.

 

 

 

Permanent link to this article: http://www.fanvanfryslan.nl/wordpress/2006/05/streekwoorden-en-gezegden-uit-hartje-friesland/

May 11

VK-oneliners uit Friesland, weekblog 19: DE TSIEN FAN TSIEN OERE TSIEN.

Freeds ferfaskje samling ien-liners fan Fryslân
oNLiners uit Friesland, week 19-2006.


 

Hit 2005 en 2006 op Radio/Televisie Smallingerland: Nothing but a blue screen the whole year long

Smallingerlandse kapwoede. De gemeente wordt er niet populierder door.

Vogels kunnen bouwen en het landschap tóch laten zoals het was. 

Je wordt ECHT oud als je je pincode intoetst…..op de magnetron. 

Volkstuin: iemand van het kasje naar de schuur sturen.
 
Wie verliest vloekt…..Wie vloekt verliest.
 
Een vogel in de wiek geschoten zingt vals.
 
Tandarts: een kindertand is gauw gevuld.
 
Alleen een nerts heeft nertsbont nodig.

Open haard is droog oud hout waard.

foto

 
 
 
foto: Simon Bleeker/ Gemeente Sneek.

Permanent link to this article: http://www.fanvanfryslan.nl/wordpress/2006/05/vk-oneliners-uit-friesland-weekblog-19-de-tsien-fan-tsien-oere-tsien/

May 05

VK-oNLiners uit Friesland, weekblog 2006/18:

Freeds ferfaskje samling ien-liners fan Fryslân 
oNLiners uit Friesland, week 18-2006.

 

 

 

pluk de dag als een bloem en verzamel het boeket van je leven.

 

 

 

 

 

Volgens mei is het lente.

Wie het dichtbij niet kan vinden is ver van huis.
 
Vrij vertaald uit het Fries: Vóór de wind is Jeltsjin een hardrijder.

De Gemeenteraad krijgt voorwaardelijk……..zolang het werk GOED gebeurt.

SMALLingerland IS BEAUTIFUL.
 
Aan de lijn vangt ook een jonge hond geen haasje.

De EURO geld(t) voor iedereen… ( auch für eur opa).

AMA: Een Iman is een dommeneer met een kaftan an.

Iemand die tekort schiet neigt naar een verhoging.

Applaus is het teken van afscheid.

 


 

foto 
        Bedankt voor Uw bezoek en……..OANT SJEN.

 

 

 

Gemeentehuis drachten/Smallingerland.

Permanent link to this article: http://www.fanvanfryslan.nl/wordpress/2006/05/vk-onliners-uit-friesland-weekblog-18/

May 01

VK-oNLiners weekblog 2006-17. De 10 van 10 uur 10.

Vrijdag-verse collectie one-liners.    WEEK 17-2006.

 


Dy’t in nij hûs bouwe lit, wol moat earst de spikers telle.

 

Helaas, DIT WAS DE LAATSTE bijdrage op mijn oude VOLKSKRANTBLOG ( http://www.onliners.nl )

Maar, gek genoeg…ook de eerstgeplaatste op de website FANvanFRIESLAND  ( http://www.fanvanfryslan.nl )

 

Vandaar het gezegde: Vele eersten zullen de laatsten zijn. Zo zie je maar hoe relatief alles is.

Degene die afwijkt van het gebaande pad, kan in de stront zakken.

Blaffende honden slapen niet.

Zo thuis als een naaktslak op een nudistencamping.

Hé, daarboven: roep Je mij als Je klaar bent?

Drachten: To be here or NOT to be here, that’s the question.

BOB: Two beer or not two beer…..that’s the question.

SOA: Bezint eer je bemint.

PENSIOEN: Ik ga niet achter de geraniums zitten punniken. O, nee…. Ik koop een lading orchideeën.

 


Bedankt voor Uw bezoek en….OANT SJEN op FANvanFRIESLAND

Permanent link to this article: http://www.fanvanfryslan.nl/wordpress/2006/05/vk-onliners-weekblog-2006-17-de-10-van-10-uur-10/

Nov 30

GEDICHTopZONDAG ( 34: lentezon)

Lente: gedicht op zondag.

Permanent link to this article: http://www.fanvanfryslan.nl/wordpress/-0001/11/gedichtopzondag-34-lentezon/

Load more