web analytics

SAGE: de prinses van Terschelling.

 

Vroeger heeft er in de duinen van West-Terschelling eens een groot kasteel gestaan,  met hoge muren en dikke ronde torens en een diepe gracht rondom. In dat kasteel woonde de Schellinger prinses. Ze was jong en mooi, maar ze had geen prettig leven, want ze stond helemaal alleen op de wereld.  Toen ze nog heel klein was, verloor ze haar vader en moeder. Haar ouders waren op zee omgekomen. Zoals ook vele andere familieleden. Of ze hadden op onbekende kusten schipbreuk geleden, of de zee had hen verzwolgen met huis en hof erbij. En wat de zee nog in leven had gelaten, dat was gestorven in een strijd tegen Noormannen, die het eiland en de eilanders uitplunderden. Broers of zusters had ze niet.

Vaak genoeg kwam er een prins van de vaste wal naar het eiland. Die had van haar gehoord, en kwam dan om haar te vragen zijn vrouw te willen worden. Maar ze wilde niet trouwen, zei ze. Ze bleef liever op het eiland, maar altijd op zo’n stuk zand midden tussen de golven, dat zinde zo’n prins dan niet. Dus dan gingen ze maar weer, en de prinses bleef alleen.

Het was toch zo’n best famke. Daar moet je de Schellingers eens over horen.
Er kon geen zieke op het eiland zijn, of de prinses ging erheen. Ze stapte zo maar naar binnen, recht op het bed af waar de zieke in lag. Daar ging ze dan zitten en begon met zachte stem te praten. En ’s avonds, als je geen hand voor ogen kon zien, dan ging de deur onhoorbaar op een kier open, en als je dan ging kijken in de gang, dan stond daar eten. Precies wat de zieke nodig had en soms lagen er ook warme kleren of een lekkere dikke deken.

En als er eens een ongeluk gebeurd was, dan kwam de prinses om de mensen te troosten en te helpen. Dat kon ze goed. Want ze had zelf zoveel verdriet gehad, die prinses op dat eenzame kasteel. Als er weer eens zo’n arme vrouw haar man op zee had verloren, dan zocht ze die vrouw op, troostte en sterkte haar. En de angstige en niet geheel begrijpende kinderen nam ze op haar schoot, speelde met hen en ze rustte niet, voor ook die weer wat bedaard waren. Zo hielp ze overal de ongelukkigen om sterk te zijn en om als echte Schellingers hun lot moedig te dragen.

“Denk maar eens aan je man,” zei ze dan tegen zo’n vrouw, “wat zou die blij zal zijn, als hij wist, dat zijn vrouw zo flink is, nu ze alleen voor haar kinderen moet zorgen.” En als zeelui hun schip hadden verloren en op het eiland terechtkwamen, dan werden ze niet als een troep bedelaars weggestuurd maar dadelijk in het grote kasteel ondergebracht. Ze kregen te eten en te drinken. En kleren kregen ze en zoveel geld, dat ze weer naar huis konden komen. “Zo iets komt een zeeman toe,” zei de prinses.

Nu gebeurde het eens in een stikdonkere nacht, dat door een zware storm een schip op de Schellinger gronden vastliep. Het zat zo vast als een muur en woelde zich steeds dieper in het zand. De zee sloeg er met groot geweld overheen. Toen het begon te dagen, staken alleen nog maar de masten boven het kokende sop uit. Geen mens leefde meer, allen waren verdronken. Op het strand spoelden meer dan honderd lijken aan. De strandjutters sleepten ze wat hoger op, naar de duinrand toe. Spoedig kwam ook de prinses door weer en wind over de duinen aan. Ze was wel tenger, maar nooit liet ze zich door een storm weerhouden als ze dacht dat ze kon helpen. Maar hier kon geen hulp meer baten. De strandjutters maakten ruimte voor haar en tikten aan hun petten.

Een voor een bekeek ze de schipbreukelingen, gebukt ging ze de hele lange rij langs. En toen ze de laatste bekeken had en zich weer oprichtte, stonden de tranen in haar ogen. “Weer niet,” zei ze zacht. Ze keek niemand aan, haar blik dwaalde naar de verte. Neen, van haar eigen familie bracht de zee er nooit een terug. Lang dacht de prinses niet aan haar eigen leed. “Ik zal ervoor zorgen, dat deze mannen een eerlijke begrafenis krijgen,” zei ze. En zich tot een der mannen wendend, vroeg ze: “Kunne, hoeveel heb je er geteld?”

“Honderdentwintig, prinses,” antwoordde Kunne. “Is er nog plaats genoeg op het kerkhof?” Kunne dacht na. “Nee, prinses,” zei hij eindelijk, “de prinses weet wel, achter op het kerkhof, dat is voor de drenkelingen uit de zee, maar daar liggen er al zoveel, daar kunnen er geen honderd meer bij.”

“Breng ze dan naar het kasteel,” zei de prinses. En dat gebeurde. Toen liet de prinses diepe geulen graven, waar het water uit de gracht rondom het kasteel door kon weglopen. En toen liet ze voor al die zeemannen kisten maken, en werden ze allemaal begraven op die drooggelopen plek. Daarna werden de geulen weer gedicht en enkele dagen later lag het nieuwe kerkhof onder water. Dit water werd voortaan ‘Dodemanskisten’ genoemd. En zo noemt men het nu nog.

Het kasteel is al eeuwen verdwenen. En de prinses? Ze zeggen, dat die niet sterven kan, zolang er Schellingers op het eiland wonen. Ze leeft nog steeds, al ziet niemand haar ooit. Maar als ziekte en dood op Terschelling rondgaan, komt ze door regen en wind aangestapt, om het Schellinger volk te helpen en op te beuren. En wie in die huizen van nood en rouw binnengaat, die zal haar aanwezigheid op de een of andere manier bemerken.

 

Permanente koppeling naar dit artikel: http://www.fanvanfryslan.nl/wordpress/2012/10/sage-de-prinses-van-terschelling/